Γύρισμα podcast εκτός στούντιο: πότε βγάζει νόημα και τι αλλάζει τεχνικά

Η πιο καθαρή περίπτωση είναι όταν ο χώρος σου λέει κάτι που το σετ δεν μπορεί να πει. Ένα εργαστήριο, μια γραμμή παραγωγής, μια κουζίνα εστιατορίου, ένα γραφείο με πραγματικούς ανθρώπους που δουλεύουν στο βάθος, όλα αυτά δίνουν στον θεατή πληροφορία που καμία περιγραφή δεν αντικαθιστά. Αν το περιεχόμενό σου έχει να κάνει με το τι φτιάχνεις και πώς, το να το δείξεις αξίζει περισσότερο από το να το πεις σε ένα ουδέτερο φόντο.

Η δεύτερη περίπτωση είναι πρακτική και αφορά τον χρόνο των ανθρώπων. Όταν θέλεις να καταγράψεις τρία ή τέσσερα στελέχη μιας εταιρείας μέσα σε ένα πρωινό, είναι πολύ πιο ρεαλιστικό να στηθεί το συνεργείο σε μια αίθουσα και να περνούν οι άνθρωποι με τη σειρά, παρά να μετακινηθούν όλοι εκτός γραφείου. Το ίδιο ισχύει για έναν καλεσμένο υψηλού προφίλ που δεν έχει τον χρόνο να έρθει, ή για ένα συνέδριο όπου η ευκαιρία υπάρχει μόνο εκείνη τη μέρα.

Η τρίτη περίπτωση είναι όταν το γύρισμα δεν είναι επεισόδιο podcast αλλά εταιρικό υλικό, παρουσίαση προϊόντος ή σειρά μικρών βίντεο για τα κανάλια σου. Εκεί συχνά το ζητούμενο δεν είναι μία μακρά συζήτηση αλλά πολλά διαφορετικά πλάνα, οπότε ο χώρος σου δουλεύει υπέρ σου.

Το μεγάλο κέρδος ενός εξωτερικού γυρίσματος είναι η αξιοπιστία. Όταν ένας πιθανός πελάτης βλέπει τον πραγματικό χώρο μιας επιχείρησης, τον εξοπλισμό της και τους ανθρώπους της, σχηματίζει άποψη μέσα σε δευτερόλεπτα και χωρίς να χρειαστεί να τον πείσει κανείς. Είναι ο ίδιος μηχανισμός που κάνει το video podcast για επιχειρήσεις να δουλεύει, μόνο που εδώ ενισχύεται από το ίδιο το περιβάλλον.

Κερδίζεις επίσης ποικιλία εικόνας. Ένα γύρισμα στον χώρο σου δίνει, εκτός από τη βασική συνέντευξη, και υλικό που δείχνει τη δουλειά να συμβαίνει. Αυτό το υλικό είναι πολύτιμο αργότερα, γιατί καλύπτει οπτικά τα σημεία όπου κάποιος μιλάει για κάτι αφηρημένο και δίνει έτοιμο περιεχόμενο για μικρότερα κάθετα βίντεο.

Υπάρχει και το ανθρώπινο κομμάτι. Πολλοί άνθρωποι που δεν είναι συνηθισμένοι στην κάμερα μιλούν πιο άνετα στο δικό τους περιβάλλον από ό,τι σε έναν χώρο που δεν γνωρίζουν. Όταν το ζητούμενο είναι να ακουστούν φυσικοί και όχι στημένοι, αυτό μετράει.

Η εικόνα σε ένα εξωτερικό γύρισμα ελέγχεται σχεδόν πάντα. Φέρνεις φώτα, διαλέγεις γωνία, κλείνεις κουρτίνες και το αποτέλεσμα στέκει. Ο ήχος είναι εντελώς άλλη ιστορία, γιατί εξαρτάται από τον ίδιο τον χώρο και ο χώρος δεν αλλάζει επειδή ήρθαμε εμείς. Ένα γραφείο με γυάλινους τοίχους, γυμνά ταβάνια και μεγάλες σκληρές επιφάνειες γυρίζει τη φωνή πίσω, και αυτή η αντήχηση καταγράφεται μαζί με τη φωνή. Δεν αφαιρείται στο μοντάζ, γιατί δεν είναι θόρυβος δίπλα στη φωνή αλλά η ίδια η φωνή ανακατεμένη με τον εαυτό της, όπως εξηγείται αναλυτικά στον οδηγό για την ακουστική ενός στούντιο podcast.

Σε αυτό προστίθεται ο θόρυβος που δεν ελέγχεις. Κλιματισμός που ανοιγοκλείνει, ανελκυστήρας, φωνές από τον διάδρομο, δρόμος με κίνηση, ένα ψυγείο δύο δωμάτια πιο πέρα. Στη ζωντανή ακρόαση τα περισσότερα από αυτά περνούν απαρατήρητα, γιατί ο εγκέφαλος τα φιλτράρει. Στην ηχογράφηση δεν τα φιλτράρει κανείς και κάθονται κάτω από τη φωνή σε όλη τη διάρκεια.

Γι' αυτό σε κάθε εξωτερικό γύρισμα η δουλειά ξεκινά από τον ήχο και όχι από την κάμερα: επιλογή του πιο ήσυχου δωματίου, μικρόφωνα κοντά στον ομιλητή ώστε να μαζεύουν λιγότερο χώρο, κλείσιμο όσων μηχανημάτων μπορούν να κλείσουν και έλεγχος με ακουστικά πριν πατήσουμε record. Ένα εξωτερικό γύρισμα μπορεί να ακουστεί πολύ καλά. Απλώς απαιτεί να έχει γίνει η προεργασία, ενώ στο στούντιο η προεργασία είναι ήδη μόνιμα λυμένη.

Πριν από κάθε εξωτερικό γύρισμα χρειάζεται μια σύντομη αναγνώριση του χώρου, είτε με επίσκεψη είτε με φωτογραφίες και βίντεο που στέλνεις εσύ. Κοιτάμε πόσο μεγάλο και πόσο ηχηρό είναι το δωμάτιο, τι υπάρχει στο βάθος του κάδρου, από πού μπαίνει φυσικό φως και πόσο αλλάζει μέσα στην ημέρα, πόσες πρίζες υπάρχουν και πού, και πόσο εύκολη είναι η πρόσβαση για τον εξοπλισμό.

Ρωτάμε επίσης πράγματα που δεν φαίνονται σε φωτογραφία. Τι ώρα είναι πιο ήσυχα, αν υπάρχει κλιματισμός που μπορεί να μπει σε παύση, αν περνάει κόσμος από τον συγκεκριμένο διάδρομο και αν υπάρχει δεύτερο δωμάτιο ως εναλλακτική. Οι απαντήσεις σε αυτά καθορίζουν πόσες ώρες χρειάζεται το γύρισμα πολύ περισσότερο από το πόσα άτομα θα μιλήσουν.

Στο στούντιο οι θέσεις των καμερών είναι δοκιμασμένες και το live editing γίνεται με ασφάλεια, επειδή ξέρουμε ακριβώς τι δείχνει η καθεμία. Σε έναν καινούριο χώρο αυτό στήνεται από την αρχή και συνήθως με λιγότερες γωνίες, γιατί ο χώρος δεν επιτρέπει πάντα να μπει κάμερα εκεί που θα θέλαμε. Το αποτέλεσμα εξακολουθεί να είναι πολυκάμερο όταν το επιτρέπει το δωμάτιο, αλλά με πιο συντηρητικό στήσιμο από ό,τι σε μια πολυκάμερη λήψη μέσα στο στούντιο.

Αλλάζει και ο φωτισμός. Στο στούντιο ο φωτισμός είναι ελεγχόμενος και δίνει το ίδιο αποτέλεσμα ανεξάρτητα από την ώρα. Σε ένα γραφείο με μεγάλα παράθυρα, το φως αλλάζει μέσα στη μέρα και ανακατεύεται με τις λάμπες οροφής, οπότε χρειάζεται είτε να απομονωθεί το φυσικό φως είτε να προγραμματιστεί το γύρισμα σε συγκεκριμένο παράθυρο ωρών.

Ένα εξωτερικό γύρισμα δεν είναι απλώς η ίδια δουλειά σε άλλη διεύθυνση. Προστίθεται η μεταφορά και το στήσιμο του εξοπλισμού, που από μόνο του θέλει χρόνο πριν και μετά, και συχνά ένα άτομο παραπάνω στο συνεργείο. Οι τιμές αναφοράς στην Αθήνα είναι 40 με 60 ευρώ την ώρα για σκέτο ήχο και μια αφετηρία γύρω στα 80 ευρώ για ολοκληρωμένο video podcast session, που περνάει τα 200 όσο μεγαλώνει το στήσιμο, όμως σε εξωτερικό γύρισμα η τιμολόγηση γίνεται ανά project και όχι ανά ώρα, ακριβώς επειδή ο χρόνος στήσιμου εξαρτάται από τον χώρο.

Ο κανόνας που βοηθάει στην απόφαση είναι απλός. Αν γράφεις τακτικά επεισόδια και θέλεις σταθερή ποιότητα και χαμηλότερο κόστος ανά επεισόδιο, το στούντιο συμφέρει σαφώς. Αν έχεις ένα συγκεκριμένο project όπου ο χώρος σου προσθέτει αξία ή όπου η μετακίνηση των ανθρώπων είναι αδύνατη, το εξωτερικό γύρισμα αξίζει το επιπλέον κόστος. Αν αμφιβάλλεις, το πιο συνηθισμένο σχήμα είναι μια παραγωγή video podcast με βάση το στούντιο και ένα ή δύο εξωτερικά γυρίσματα τον χρόνο για το υλικό που δεν γίνεται αλλιώς.

Αναλαμβάνουμε γυρίσματα στον χώρο σου με τον ίδιο εξοπλισμό που χρησιμοποιούμε και στο στούντιο, δηλαδή κάμερες Blackmagic Pyxis έως 6K με κινηματογραφικούς φακούς, μικρόφωνα Neumann, Schoeps και DPA και επαγγελματικό φωτισμό. Ξεκινάμε πάντα με αναγνώριση του χώρου, ώστε να ξέρουμε τι μας περιμένει και να μη χάνεται χρόνος την ημέρα του γυρίσματος, και κάθε ομιλητής γράφεται σε ξεχωριστό κανάλι ήχου, ώστε η επεξεργασία μετά να γίνεται σωστά.

Είμαστε επίσης ειλικρινείς μαζί σου όταν ο χώρος δεν βοηθάει. Αν το δωμάτιο που έχεις στο μυαλό σου θα δώσει ήχο που δεν στέκει για δημοσίευση, θα σου το πούμε πριν κλείσει η ημερομηνία και θα προτείνουμε είτε άλλο δωμάτιο είτε γύρισμα στο στούντιο. Προτιμούμε να το πούμε από την αρχή παρά να το ανακαλύψεις στο τελικό υλικό.

Το εξωτερικό γύρισμα δεν είναι υποδεέστερη λύση, είναι διαφορετικό εργαλείο. Το επιλέγεις όταν ο χώρος προσθέτει αξία, όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να μετακινηθούν ή όταν το υλικό απαιτεί να δείξεις τη δουλειά να συμβαίνει. Το τίμημα είναι λιγότερος έλεγχος στον ήχο και περισσότερος χρόνος στημένος επιτόπου, και γι' αυτό η προεργασία μετράει διπλά. Αν θέλεις να συζητήσουμε ποιο από τα δύο ταιριάζει στο δικό σου project, το στούντιο podcast της Mastermind Productions στην Αθήνα στεγάζεται στην Καμβουνίων 10 του Κολωνού, οκτώ λεπτά περπάτημα από τον Σταθμό Λαρίσης, με τηλέφωνο 210 512 4337, και το συνεργείο μας μετακινείται και εκτός στούντιο όταν αυτό εξυπηρετεί καλύτερα τη δουλειά σου.